در یکی دیگر از مقاله‌های وب سایت لابراتوار دندانسازی لترال می‌خواهیم به مقايسه دندان كامپوزيتی با دندان آكريلی براساس مقاومت به سایش بپردازیم. يكي از مهمترين مسائل حين انتخاب دندان مصنوعی مورد استفاده در يك دست دندان، خصوصيات فيزيكی آن‌ها است. اين دندان‌ها بايد خصوصيات فيزيكی و مكانيكی مطلوبی داشته باشند تا نيازهای فانكشنال از جمله جويدن، بريدن، گاز گرفتن و له كردن غذا را برآورده سازند. دندان‌های مصنوعی بايد جزئيات آناتوميك و زيبايي دندان‌ها را بازسازي كنند، به علاوه بايد غير سمي باشند، بافت‌های نرم دهان را تحريك نكنند و كاربردشان راحت و ارزان قيمت باشند. در ميان خصوصيات مكانيكي فوق، مقاومت به سايش، يك خصوصيت مهم است.
اهميت سايش دندان‌های مصنوعی از اين جهت است كه بر اثر ساييده شدن دندانهاي مصنوعی، اكلوژن طبيعي از دست می‌رود و به ساپورت نا كافی در دندان‌های خلفی منجر می‌شود در نتيجه روابط فكی، كارايی عمل جويدن، ارتفاع عمودي صورت و ثبات دنچر از دست می‌رود. از بين رفتن ارتفاع عمودي باعث وارد آمدن استرس بيشتر بر روي ريج آلوئولار قدامي مي شود كه منجر به افزايش ميزان تحليل ريج باقيمانده شده و اين امر به نوبه‌ی خود كاهش ارتفاع ريج در قسمت قدامي و اختلال در زيبايي را به همراه دارد.
مطالعات نشان داده‌اند كه سايش دندانهاي مصنوعي تحت تأثير ماهيت ماده مقابلشان است. به طور كلي استفاده از دندان‌هايي با مقاومت سايشي بالا توصيه مي‌شود، به ويژه زمانی كه در سمت مقابل يك دندان طبيعی، روكش، پروتز ثابت و يا ترميم‌هايي با سطح اكلوزال سراميكي قرار داشته باشد. در ابتدا دندان‌های مصنوعي از مواد سراميكی ساخته می‌شدند. دندان‌های پرسلنی به عنوان مقاوم‌ترين دندان‌ها در مقابل سايش در نظر گرفته می‌شوند . علاوه بر اين، اين دندان‌ها ثبات رنگي بيشتري نسبت به انواع رزيني داشتند اما معايب زيادي داشتند كه عبارتند از استعداد بالا به شكست، عدم تطابق ضريب انبساط حرارتي‌شان با ضريب انبساط حرارتي بيس دنچر، قدرت اتصال ضعيف با بيس دنچر (كه منجر به تجمع استرس در زير بيس دنچر ميشد) و در نهايت پرداخت دشوار اين دندان‌ها. به دلايل فوق امروزه اين دندان‌ها كمتر مورد استفاده قرار می‌گيرند.
با ظهور پلي متيل متاكريلات در دهه ١٩٤٠، ماده جديدي براي ساخت دندان‌های مصنوعی معرفي شد. امروزه در اغلب پروتزها از دندان‌های مصنوعي رزيني استفاده می‌شود. خصوصيات مطلوب اين دندان‌ها عبارتند از اتصال شيميايي خوب با بيس دنچر، پرداخت و ريكانتورينگ بدون ايجاد اختلال در خصوصياتشان، عدم ايجاد سايش در دندان‌های مصنوعی يا طبيعی مقابلشان، استعداد شكست كمتر، ظاهر طبيعي و عدم ايجاد صداي كليك. عيب اصلي دندان هاي رزيني، سايش سريع سطح جونده دندان‌های خلفی است.
از سال ١٩٨٠جهت بهبود خواص فيزيكي دندان‌های مصنوعی، دندان‌های تركيبي كه تركيبي از رزين آكريلي و كامپوزيت-رزين بودند به بازار ارايه گرديد كه مخلوطي از خواص هر ٢ گروه رزيني آكريلي و كامپوزيت را دارا بودند. برخي مطالعات نشان داده‌اند كه اين دندان‌ها داراي مقاومت سايشي بالاتري هستند. .يك نوع از اين دندانهاي رزين كامپوزيتي،دندانهاي كامپوزيتی ميكروفيلد هستند كه زيبايي و خواص مكانيكي بهتري نسبت به دندانهاي آكريلی دارند. البته اين دندان‌ها مشكلاتي از قبيل اتصال ضعيف با بيس دنچر، شكنندگي و رنگ پذيري سطحي دارند. يك نوع جديد دندانهاي مصنوعی، دندانهاي رزيني كامپوزيتی نانوفيلد هستند. اين دندان‌ها قابليت پرداخت بيشتري دارند و در برابر ضربه و رنگ پذيري مقاوم می‌باشند. البته اين دندانهاي كامپوزيتی حاوي نانوفيلر، سايش بيشتري نسبت به دندانهاي كامپوزيتي حاوي ميكروفيلرهاي معمولي دارند. .هدف از اين مقاله ارزيابي ميزان سايش دندانهاي مصنوعي كامپوزيتي با دندان هاي مصنوعي اكريلي در شرايط آزمايشگاهي در مجاورت نرمال سالين بود.
براي ارزيابي ميزان سايش دو روش كلينيكي (Invivo) و آزمايشگاهي (Invivo) پيشنهاد شده است. مطالعات كلينيكي به دليل دربرگيري پارامترهای مختلف و شرايط واقعي، نتايج با ارزش‌تري در رابطه با رفتار سايشي مواد به دست می‌دهند. اما اين گونه پژوهش‌ها نيازمند روش‌های پيچيده، زمان و هزينه‌هاي قابل توجه است. مطالعات آزمايشگاهي گسترده‌ای براي ارزيابي مقاومت سايشي استفاده شده است ولي به دليل ناتواني در شبيه سازي شرايطي مانند نيروها و حركات عصبي عضلاني، PH بزاق، عادت بهداشتي و رژيم غذايي، نتايج حاصل از مطالعات كلينيكي و لابراتواری متفاوت است، با اين حال مطالعات لابراتواري هنوز نقش كليدي در ارزيابي رفتارهاي سايشي ايفا مي كنند.
پژوهش‌هاي متعدد نشان داده‌اند كه روش‌هاي آزمايشگاهي پيچيده براي بررسي سايش به علت امكان خطاي بيشتر عمل كننده تفاوت زيادي با روش‌هاي ساده ندارند. لذا در مطالعه ما از روش سايش چرخشي استفاده شد. در مطالعه حاضر از سايش دو جسمي استفاده شد ، يعني بين نمونه و آنتاگونيست ماده ساينده حد واسطي استفاده نشد، ولي از آنجايي كه در دهان هم سايش دو جسمي و هم سه جسمي اتفاق می‌افتد نتايج اين آزمايش را نمی‌توان كاملاً به شرايط كلينيكي تعميم داد. هنگام انجام سايش، ذرات حاصل از سايش مي‌توانند بين دو ماده اصلي تجمع يابند و رفتار سايشي را تغيير دهند. در مطالعه حاضر براي رفع اين مشكل و همچنين شبيه سازي شرايط مرطوب دهان از جريان نرمال سالين استفاده شد.
با توجه به نقايص اين پژوهش و نتايج مطالعه محققان ديگر هنوز هم به طور قطع نمی‌توان نتيجه گرفت كه نوع دندانهاي مصنوعي به طور مشخص تركيب شيميايي آن‌ها تأثير مستقيمي در مقاومت سايشي آن‌ها داشته باشد. ولي شايد بتوان اين چنين استنباط كرد كه نحوه ساخت و فرآوري (مارك تجاري) تأثير بيشتري نسبت به تركيب آن‌ها دارد.
برگرفته شده از مقاله مقايسه دندان كامپوزيتی با دندان آكريلی جناب دکتر اشتیانی و دوستان از مجله دندانپزشکی